Czy jajka trzeba trzymać w lodówce? Wyjaśniamy wątpliwości

Jajka najlepiej przechowywać w lodówce, w temperaturze 4–8°C, na środkowej półce i w oryginalnym kartonie, a nie na drzwiach. Poza lodówką mogą leżeć tylko w chłodnym, suchym miejscu i przez krótki czas. Sprawdź, jak przechowywać je bezpiecznie oraz ocenić ich świeżość.

Czy jajka trzeba trzymać w lodówce?

Nie zawsze, ale chłodzenie jest najbezpieczniejszym wyborem w domu. Lodówka powinna utrzymywać temperaturę od 4 do 8°C, ponieważ zimno spowalnia starzenie się produktu i ogranicza namnażanie bakterii, w tym Salmonelli.

W sklepach jajka często stoją na zwykłych półkach, ponieważ temperatura na hali sprzedażowej zwykle nie przekracza 20°C. Produkty nie są więc narażone na gwałtowne przejście z chłodu do ciepła. W domu sytuacja wygląda inaczej – kuchnia może szybko się nagrzewać, zwłaszcza podczas gotowania albo latem.

Jajka kupione z półki niechłodzonej można przechowywać w lodówce lub w chłodnej szafce. Jeśli jednak były już przechowywane w niskiej temperaturze, nie należy regularnie przenosić ich do ciepłego pomieszczenia i z powrotem schładzać. Na skorupce może pojawić się wilgoć, która ułatwia przenikanie drobnoustrojów.

Najbezpieczniejsze miejsce dla jajek to środkowa półka lodówki, gdzie temperatura pozostaje bardziej stabilna niż na drzwiach.

Gdzie przechowywać jajka w lodówce?

Specjalne wgłębienia na drzwiach są wygodne, ale nie zapewniają najlepszych warunków. Każde otwarcie chłodziarki powoduje tam krótkotrwały wzrost temperatury. Takie wahania mogą skracać trwałość jajek i sprzyjać skraplaniu wilgoci na skorupkach.

Środkowa półka lodówki zapewnia stabilniejsze warunki. Jajka powinny pozostać w opakowaniu, najlepiej kartonowym, które ogranicza dostęp światła, chroni przed uderzeniami i zmniejsza ryzyko wchłaniania aromatów czosnku, cebuli, sera czy ryb.

Skorupka ma porowatą strukturę. Z tego powodu jajka nie powinny leżeć obok produktów gotowych do bezpośredniego spożycia, takich jak sałatki, jogurty czy wędliny. Surowa skorupka może przenosić Salmonellę, dlatego ważne jest oddzielenie jej od żywności, której nie poddajemy obróbce cieplnej.

Jak układać jajka?

Najlepiej umieszczać je spiczastym końcem do dołu. W zaokrąglonej części znajduje się komora powietrzna. Jej powiększanie jest naturalnym objawem starzenia się jaja, ale właściwe ułożenie pomaga utrzymać żółtko w centralnej części i ogranicza jego przemieszczanie.

Dlaczego nie należy myć jaj przed przechowywaniem?

Na powierzchni skorupki znajduje się kutykula – naturalna warstwa ochronna, która ogranicza utratę wilgoci i utrudnia bakteriom przedostanie się do wnętrza. Mycie może ją usunąć. Jeśli skorupka wymaga oczyszczenia, zrób to dopiero bezpośrednio przed użyciem, najlepiej pod bieżącą wodą.

Jak długo jajka zachowują świeżość?

Jajka sklepowe mają termin przydatności wynoszący zwykle 28 dni od zniesienia. Licz ten czas od daty podanej na opakowaniu lub oznaczonej na produkcie, a nie od dnia zakupu. Transport i pobyt na sklepowej półce mogły już skrócić pozostały okres przechowywania.

W chłodziarce, przy stałej temperaturze 4–8°C, jajka mogą zachować dobrą jakość przez około 4–5 tygodni od zniesienia. Zawsze pierwszeństwo ma jednak termin wskazany przez producenta. Jajka wiejskie najlepiej spożyć w ciągu 2–3 tygodni, ponieważ zwykle nie przechodzą takiej samej kontroli, sortowania i oceny jak produkty z handlu.

Jajka przechowywane poza lodówką powinny znajdować się w miejscu suchym, ciemnym i oddalonym od piekarnika, kaloryfera oraz okna. Gdy temperatura w kuchni przekracza 20°C, lepiej schować je do chłodziarki w ciągu kilku godzin. W upale czas ten skraca się nawet do 1–2 godzin.

Jak sprawdzić, czy jajko jest świeże?

Sam termin przydatności nie zawsze wystarcza do oceny stanu produktu. Liczą się także zapach, wygląd białka i żółtka oraz warunki, w jakich jajko leżało. Przy najmniejszej wątpliwości rozbij je do osobnego naczynia, a nie bezpośrednio na patelnię lub do ciasta.

Test wodny

Test wodny pozwala sprawdzić świeżość bez rozbijania skorupki. Włóż jajko do głębokiej miski z zimną wodą i obserwuj jego położenie:

• jajko leżące płasko na dnie jest świeże,
• jajko ustawiające się pionowo jest starsze, ale może nadawać się do szybkiego użycia,
• jajko unoszące się na powierzchni jest stare i lepiej go nie spożywać,
• jajko o pękniętej skorupce trzeba ocenić szczególnie ostrożnie, ponieważ uszkodzenie ułatwia dostęp bakteriom.

Wypływanie wynika z powiększania się komory powietrznej. Z czasem przez pory skorupki uchodzi woda, a do środka dostaje się powietrze.

Zapach i wygląd po rozbiciu

Świeże jajko ma delikatny, prawie niewyczuwalny zapach. Ostra woń siarkowodoru oznacza zepsucie i taki produkt należy wyrzucić. Mętne białko, spłaszczone żółtko i wodnista konsystencja wskazują na starsze jajko, choć same w sobie nie zawsze oznaczają rozwój bakterii.

Jak przechowywać jajka ugotowane?

Gotowanie usuwa część naturalnej ochrony skorupki, dlatego jajka ugotowane zawsze przechowuj w lodówce. W skorupce zachowują dobrą jakość przez około 7 dni. Włóż je do czystego pojemnika albo pozostaw w skorupkach na półce z dala od intensywnych zapachów.

Obrane jajko szybciej wysycha i łatwiej przejmuje zanieczyszczenia. Najlepiej zjeść je w ciągu 1–3 dni, przechowując w szczelnym pojemniku. Jajka na miękko mają krótszą trwałość – zwykle należy wykorzystać je w ciągu 2–3 dni.

Po ugotowaniu produkt nie powinien pozostawać w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny. W ciepłym pomieszczeniu, podczas pikniku lub transportu czas bezpieczeństwa jest jeszcze krótszy. Torba termiczna pomaga utrzymać niską temperaturę, ale nie zastępuje szybkiego schłodzenia.

Jak mrozić jajka i oddzielone białka?

Jajek nie wolno wkładać do zamrażarki w skorupkach. Woda zawarta w środku zwiększa objętość podczas zamarzania, przez co skorupka może pęknąć. Surowe jajko trzeba wybić, lekko wymieszać i umieścić w szczelnym, opisanym pojemniku.

Białka można zamrażać osobno. Żółtka po zamrożeniu twardnieją, dlatego przed włożeniem do zamrażarki warto wymieszać je z odrobiną soli lub cukru – zależnie od planowanego zastosowania.

Tak przygotowane jajka można przechowywać do 12 miesięcy. Po rozmrożeniu wykorzystaj je do wypieków, sosów albo dań poddawanych pełnej obróbce cieplnej. Nigdy nie zamrażaj produktu, który już wcześniej miał nieprzyjemny zapach lub zmieniony wygląd.